โครงการฝนหลวง

โครงการฝนหลวง เป็นโครงการที่เกิดขึ้นจากพระราชดำริส่วนพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เพื่อสร้างฝนเทียมสำหรับบรรเทาปัญหาความแห้งแล้งขาดแคลนน้ำในการเกษตรโดยการทำฝนหลวงจะเป็นการบังคับเมฆให้ฝนตกจะแบ่งออกเป็นสามขั้นคือ การก่อกวน  การเลี้ยงให้เมฆอ้วนหรือหนัก การโจมตีให้เมฆตกเป็นฝน เมื่อคราวที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช เสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมพสกนิกร เมื่อปี พ.ศ. 2498 ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้ทรงรับทราบถึงความเดือดร้อนทุกข์ยากของราษฎรและเกษตรกรที่ขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภคและการเกษตร จึงได้มีพระมหากรุณาธิคุณพระราชทานโครงการพระราชดำริ โครงการ จึงได้ตราพระราชกฤษฎีการก่อตั้งสำนักงานปฏิบัติการฝนหลวงขึ้นในปี พ.ศ. 2518 ในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เพื่อเป็นหน่วยงานรองรับโครงการพระราชดำริฝนหลวงต่อไปการทำฝนเทียมหรือฝนหลวงเป็นกรรมวิธีการเหนี่ยวนำน้ำจากฟ้า ใช้เครื่องบินบรรจุสารเคมีขึ้นไปโปรยในท้องฟ้า โดยดูจากความชื้นของเมฆและสภาพทิศทางลมประกอบกัน ปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดฝนคือ ความร้อนชื้นปะทะความเย็น และมีแกนกลั่นตัวที่มีประสิทธิภาพในปริมาณที่เหมาะสม กล่าวคือ เมื่อมวลอากาศร้อนชื้นที่ระดับผิวพื้นขึ้นสู่อากาศเบื้องบน อุณหภูมิของมวลอากาศจะลดต่ำลงจนถึงความสูงที่ระดับหนึ่ง หากอุณหภูมิที่ลดต่ำลงนั้นมากพอก็จะทำให้ไอน้ำในมวลอากาศอิ่มตัว จะเกิดขบวนการกลั่นตัวเองของไอน้ำในมวลอากาศขึ้นบนแกนกลั่นตัว เกิดเป็นฝนตกลงมา ฉะนั้นสารเคมีที่ใช้จึงประกอบด้วย สูตรร้อน ใช้เพื่อกระตุ้นเร่งเร้ากลไกการหมุนเวียนของบรรยากาศ สูตรเย็น ใช้เพื่อกระตุ้นกลไกการรวมตัวของละอองเมฆให้โตขึ้นเป็นเม็ดฝน และสูตรที่ใช้เป็นแกนดูดซับความชื้น เพื่อใช้กระตุ้นกลไกระบบการกลั่นตัวให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น

โครงการฟื้นฟูอาหารช้างป่าภูหลวงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

โครงการพระราชดำริ

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชฯ รัชกาลที่ 9 นอกจากพระองค์ยังทรงห่วยใยประชาชนของท่าน พระองค์ยังทรงห่วงใยต่อสัตว์ป่า โดยเฉพาะปัญหาช้างป่าที่รุกล้ำพื้นที่การเกษตรของชาวบ้าน พระองค์ทรงจัดโครงการพระราชดำริในการฟื้นฟูสภาพป่าเพื่อเป็นอาหารของช้างป่าขึ้น โดยโครงการนี้จัดขึ้น ณ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูหลวง จังหวัดเลย ในอดีตนั้นพื้นที่ดังกล่าวถูกบุกรุกเพื่อทำการเกษตร ซึ่งเดิมเป็นแหล่งอาหารของช้างป่าทำให้เกิดการขาดแคลนอาหารของช้าง และการเพาะปลูกดังกล่าวนั้นส่วนใหญ่จะเป็น ข้าวโพด, มันสำปะหลัง, ข้าว ซึ่งล้วนเป็นอาหารชั้นดีของช้างป่า ช้างป่ามักเข้ามากินพืชพรรณที่ชาวบ้านปลูกไว้ทำกิน ซึ่งมันส่งกระทบทั้ง 2 ฝ่าย

ดังนั้นบริเวณพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูหลวงนั้น ในหลวงรัชกาลที่ 9 และ สมเด็จพระบรมราชินีนาถ ทรงพระราชดำริให้ทางสำนักเลขาธิการ ประสานงานกับกรมป่าไม้จัดทำโครงการขึ้นในวันที่ 9 เมษายน พ.ศ. 2542 โดยให้มีการปลูกพืชพรรณเพื่อเป็นอาหารของช้างป่าในพื้นที่ธรรมชาติ เพื่อช่วยลดการบุกรุกพื้นที่เกษตร ไร่นา ให้ได้รับความเสียหายน้อยลง ซึ่งในกรณีดังกล่าวนั้นชาวนามักถูกช้างทำร้ายจนเสียชีวิต และเพื่อขึ้นสภาพให้กับเขตรักษาพันธุ์สัตว์ให้อุดมสมบูรณ์ ภายในบริเวณดังกล่าวนั้นมีการจัดทำพื้นที่ปลูกพืชเพื่อเป็นอาหารของช้าง, จัดทำฝายชะลอน้ำแบบกึ่งถาวร เพื่อกักน้ำไว้สำหรับช้างและสัตว์อื่นช่วงหน้าแล้ง, จัดทำแนวกันไฟ, จัดทำโป่งเทียม รวมถึงสร้างจิตสำนึกกับชาวบ้านไม่ให้รุกล้ำพื้นที่ป่าซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของช้างป่าด้วย ขยายพื้นที่เหมาะสมแก่การอยู่อาศัยของช้างป่า ซึ่งมีอัตราการเพิ่มของประชากรช้างป่าในอนาคต